Artrose is de meest voorkomende reuma. Ruim 1,4 miljoen Nederlanders heeft hier last van. Artrose voorkomen is dan ook ontzettend belangrijk. Gebeurt hier niets mee dan zullen steeds meer mensen op steeds jongere leeftijd er last van krijgen. Lees meer over het voorkomen van artrose.
De oorzaak van artrose
Artrose voorkomen start met weten waar dit vandaan komt. Er zijn namelijk verschillende oorzaken voor artrose. Maar let op, niet altijd wordt er een oorzaak gevonden. Val je binnen een bepaalde doelgroep dan loop je wel meer kans op het ontwikkelen van artrose.
Vrouwen krijgen er vaker mee te maken dan mannen. Ben je vrouw dan heb je dus al pech. Daarnaast komt het ook bij ouderen vaker voor. Zo zijn er meer zestigplussers met artrose dan jongeren.
Nog een mogelijke oorzaak van artrose is overgewicht. Hierdoor staat er meer druk op de gewrichten zoals de heup, enkel en knieën. Maar overgewicht zorgt ook vaker voor artrose in de handen. Dit heeft alles met de aanwezigheid van veel lichaamsvet te maken.
Vetcellen produceren stoffen die een ontsteking in het lichaam veroorzaakt. Bij mensen met overgewicht is er continu sprake van een laaggradige ontsteking. Dit is van invloed op de ontwikkeling van artrose.
Factoren die de kans op artrose vergroten:
- Vrouw zijn
- Ouder worden
- Overgewicht
- Overbelasting door werk of sport
- Reumatische artritis hebben
Overgewicht speelt een dubbele rol:
- Het zet extra druk op gewrichten zoals knieën, heupen en enkels.
- Het verhoogt ontstekingsactiviteit in het lichaam, door vetcellen die ontstekingsbevorderende stoffen produceren.
Hoe zit het met werken en sporten?
Het overmatig zwaar belasten van de gewrichten is ook een bekende veroorzaker. Denk maar eens gaan voetballen. Die snelle draaibewegingen met de knie maken. Een knieblessure zoals een scheurtje in de meniscus van matig tot artrose leiden. Ditzelfde geldt voor flinke en zware overbelasting tijdens werkzaamheden.
Artrose voorkomen is dan ook rekening houden met werken. Wist je trouwens dat mensen met reumatische artritis ook vaker artrose ontwikkelen?
Belangrijk om te onthouden:
- Wissel zware werkzaamheden af.
- Wees voorzichtig met contactsporten.
- Mensen met reumatische artritis ontwikkelen vaker artrose.
Artrose voorkomen: zo doe je dat
Het voorkomen van artrose is ten eerste rekening houden met de oorzaken. Voorkom overgewicht. Heb je al overgewicht, dan is het belangrijk om hier iets aan te doen. 5% gewicht verliezen scheelt al heel veel. Lukt het niet om af te vallen schakel dan eventueel een diëtist in. Of zoek ondersteuning in dieetvoeding of dieetpillen.
Heb je een zwaar beroep waarbij je de knieën veel belast zonder stratenmaker? Probeer de werkzaamheden af te wisselen. Dit geldt ook met het uitoefenen van contactsporten: wees hier een beetje voorzichtig mee.
Leeftijd en geslacht, daar kun je natuurlijk niks aan veranderen. Maar er zijn wel nog andere dingen waarmee je de kans op artrose vermindert. Want helemaal voorkomen kun je natuurlijk nooit.
De basis voor preventie:
- Voorkom overgewicht.
- Bij bestaand overgewicht: streef naar 5 procent gewichtsverlies. Dit maakt al een groot verschil.
- Lukt het niet alleen, vraag een diëtist om hulp of gebruik ondersteuning zoals dieetvoeding.
- Wissel zwaar werk af en let op je techniek tijdens sport.
Artrose voorkomen met voeding
Een veelgebruikte methode is artrose voorkomen met voeding. Hierbij let je goed op datgene wat je eet en drinkt. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen namelijk ontstekingen uitlokken of slecht zijn voor de ontwikkeling en gezondheid van kraakbeen.
Bij artrose is het allemaal om het kraakbeen te doen. Dit verandert bij artrose van structuur. Dat worden brozer en brokkelt af waardoor het gewricht minder goed werkt. Met voeding kun je dit kraakbeen zo gezond mogelijk houden. Wil je artrose voorkomen met voeding? Bekijk hieronder wat handige tips.
Gezonde voeding bij artrose
Voeding speelt zeker een belangrijke rol bij het ontstaan van artrose maar ook bij bestaande klachten. Toch zijn er weinig artsen die hier aandacht aan besteden. Gelukkig zijn wel steeds meer mensen zich bewust van gezonde voeding en welk effect dit op de lichamelijke gezondheid heeft.
Het lichaam heeft noodzakelijke voedingsstoffen nodig. Alleen dan kan het botten, gewrichten, spieren en ander weefsel gezond houden en voorzien van energie. Vitaminen, mineralen, aminozuren en vetzuren heb je absoluut nodig. Maar wel in de juiste verhoudingen.
Alcohol en koolzuurhoudende frisdranken zijn absoluut niet aan te raden wanneer je artrose hebt. Maar ook wanneer je artrose wil voorkomen minimaliseer je alcohol en frisdranken. Natuurlijk mag je best wel eens een glaasje nuttigen maar ga hier verstandig om.
Eet voldoende groenten en fruit. Van tomaten, paprika en rode peper wordt gezegd dat dit slecht is voor de gewrichten. Het zou lichte ontstekingen veroorzaken. Dit geldt ook voor aardappelen en aubergine. Maar let op: artrose is geen voedselallergie!
Belangrijke aandachtspunten:
- Zorg voor voldoende vitaminen, mineralen, aminozuren en vetzuren.
- Minimaliseer alcohol en frisdrank, zowel bij artrose als ter preventie.
- Groenten en fruit zijn onmisbaar.
- Nachtschadegroenten zoals tomaat, paprika of aubergine worden soms verdacht van het uitlokken van lichte ontstekingen, maar artrose is geen allergie. Reacties verschillen per persoon.
Wat mag je wel en niet eten?
Veel mensen die artrose hebben weten niet meer wat ze willen niet kunnen eten of drinken. Ook bij artrose voorkomen is het de vraag wat nu goed of slecht is. De een reageert ergens slecht op, de ander kan hier goed tegen. Dit geldt onder andere voor melk en andere zuivelproducten.
Wat niet goed is voor het lichaam is ook niet goed voor de gewrichten. Dit geldt dus voor alcohol, frisdranken en suikerhoudende producten. Denk maar eens aan koek, snoep, gebak maar ook chips en snacks. Ongezouten noten en (geen pinda’s) zijn juist wel weer goed.
Wil je artrose voorkomen met voeding, wees dan vooral verstandig. Het is helemaal niet zo moeilijk om op je voeding te laten: je weet heel goed wat goed en slecht voor je lichaam is. Varieert ook voldoende met groente, zodat je niet alleen groenten uit de nachtschadefamilie nuttigt. Sperziebonen, boerenkool, wortelen en andijvie zijn ook ontzettend gezond en lekker!
Minder verstandig:
- Alcohol
- Frisdrank
- Suikerhoudende producten zoals koek, snoep, gebak, chips en snacks
Wel verstandig:
- Ongezouten noten
- Veel variatie in groente, inclusief groenten buiten de nachtschadefamilie zoals:
- Sperziebonen
- Boerenkool
- Wortelen
- Andijvie
De invloed van glucosamine en chondroitine
Kraakbeen is maar een vreemd iets: het zorgt voor een goede werking van de gewrichten maar is ook heel kwetsbaar. Bij schade herstelt kraakbeen zich heel moeilijk. Dit komt omdat kraakbeen niet doorbloed wordt. Aan de ene kant bevat het ook geen zenuwen waardoor kraakbeen geen pijn kan doen. Aan de andere kant mist kraakbeen die belangrijke doorbloeding niet nodig is voor het herstel.
Glucosamine en chondroitine zijn twee lichaamseigen stoffen die voorkomen in kraakbeen, bindweefsel, de pezen en de huid. In kraakbeen zorgen deze stoffen voor opbouw en behoud van kraakbeen.
Vaak wordt glucosamine maar nog beter de combinatie glucosamine en chondroitine bij artrose gebruikt. Dit zou het kraakbeen moeten ondersteunen bij herstel. Helaas herstelt kraakbeen nooit tot zelden. Toch kunnen deze stoffen pijnklachten verminderen. Of artrose voorkomen, voor zover dit mogelijk is.
Kraakbeen is kwetsbaar materiaal. Het herstelt slecht omdat het geen doorbloeding heeft. Glucosamine en chondroitine zijn lichaamseigen stoffen die bijdragen aan:
- Opbouw van kraakbeen
- Onderhoud van kraakbeen
- Ondersteuning van bindweefsel, pezen en huid
Kan ik op andere manieren artrose voorkomen
Ondanks dat kraakbeen niet doorbloed wordt ontvangt het wel voedingsstoffen. Dit gebeurt door gebruik te maken van het gewricht. Wanneer het gewricht wordt ingedrukt dan duwt het kraakbeen als een spons de afvalstoffen naar buiten toe. Wanneer de druk van het gewricht verdwijnt zuigt het kraakbeen voedingsstoffen op.
Kraakbeen wordt dus voorzien van voedingsstoffen maar alleen dankzij deze sponswerking. Artrose voorkomen is dan ook een kwestie van je gewrichten gebruiken. Blijf bewegen! Wandelen, fietsen of zwemmen zijn uitstekende manieren om het kraakbeen te voeden.
Voorkom liever sporten waar je sneller draaibewegingen maakt. Hardlopen is voor mensen met artrose een minder goed idee omdat er teveel druk op de gewrichten ontstaat (enkels, knieën en heupen).
Daarom is bewegen belangrijk. Goede opties zijn:
- Wandelen
- Fietsen
- Zwemmen
Minder geschikt:
- Sporten met veel draaibewegingen
- Hardlopen, door de hoge impact op enkels, knieën en heupen
Conclusie: artrose voorkomen is mogelijk
Artrose voorkomen vraagt om slim bewegen, een gezond gewicht en aandacht voor voeding. Overbelasting vergroot het risico, dus afwisseling in werk en sport helpt. Groenten, gezonde vetten en weinig suikerhoudende dranken ondersteunen je gewrichten.
Supplementen zoals glucosamine en chondroitine kunnen klachten verlichten, al herstellen ze kraakbeen niet. Blijven bewegen is cruciaal, omdat kraakbeen voedingsstoffen opneemt door druk en ontspanning. Met deze keuzes verklein je de kans op klachten en houd je je gewrichten sterker.
Meer weten over klachten en oplossingen bij artrose? Bekijk hier onze blog over artrose symptomen en behandeling.
Veelgestelde vragen over voorkomen artrose
Je kunt artrose niet volledig voorkomen, maar je verlaagt het risico aanzienlijk door gezond te eten, op gewicht te blijven en je gewrichten verstandig te belasten. Regelmatig bewegen ondersteunt het kraakbeen, waardoor het sterker blijft en minder snel beschadigt.
Voeding die ontstekingen remt helpt het meest. Denk aan veel groenten, fruit, gezonde vetten en weinig suiker of alcohol. Deze producten ondersteunen het kraakbeen en houden het lichaam in balans. Wat je precies nodig hebt, verschilt per persoon en hangt af van je leefstijl.
Sporten is goed zolang de belasting past bij je gewrichten. Wandelen, fietsen en zwemmen zijn veilig, omdat ze weinig impact geven. Sporten met veel draaibewegingen vergroten het risico op schade. De sleutel is bewegen zonder je gewrichten structureel te overbelasten.
Deze supplementen herstellen geen kraakbeen, maar ze kunnen wel verlichting geven. Ze ondersteunen het kraakbeen met bouwstoffen en verminderen soms klachten zoals stijfheid. Het effect verschilt per persoon, dus het is vooral een aanvulling op een gezonde leefstijl.
Door op je gewicht te letten, je gewrichten niet steeds te zwaar te belasten en dagelijks te bewegen. Een gezonde leefstijl remt ontstekingsprocessen en houdt het kraakbeen beter gevoed. Kleine aanpassingen die je volhoudt maken op lange termijn het grootste verschil.
